Rahmetullahi aleyh;

Hacı Hasan Efendi dergâhı diye bilinen, mekâna gittiğimde,

Ne hikmetse her zaman kalabalık ziyaretçi grupları mevcut oluyordu!

Enteresandır belki fakat

Mekânın kuşatan ikliminde, sessizliğin ön plana çıkması

Ve bunu edep sayması, oldukça farklı geliyordu o zamanlar bana.

Gizli ve özel sırlara çözüm sunması,

Yeşil yapraklı meyve ağaçların geleceğe ümit aşılaması

Ve o anda canlı, tefekkür keyfiyeti sunması, benim ufkumda çağrışımlar yaptı.

Henüz içeriye girmeden

Huzur kuşatmıştı benliğimi, adeta beni bir başka,

Diyarlara ve daha önce tanımadığım, mekânlara götürmüştü.

Duygularım galeyana gelmiş,

Feyiz ikliminde, gönlümün derinliğinde, şevk, heyecan, merak

Hepsi birden ve hiç beklemeden, hissiyat beni aniden ihata etmişti.

Sıra ile odaya pür dikkat alınıyorduk,

Oradan çıkanların yüzleri kızarmış, gözleri mahzunlaşmış,

Ayrılmanın hüznü, her tarafını sarmış bir ruh hali ile, başları

Öne eğik vaziyette, adeta şarj olmuş bir yürek serinliğinde bulunuyorlardı!

Yüzlerinden eksilmeyen

Tebessümle, bulunanlarla tokalaşarak,

Mutlaka en kısa zamanda, yeniden geleceğim, temennisinde

Bulunuyorlar ve Allah’a emanet olun dualarıyla müsaade alarak gidiyorlardı.

İçeriye girdik, etrafa baktık,

İnsanlar halka olmuş bir vaziyette

Zatı muhteremin önünde ve dizlerinin üstünde oturuyorlardı.

Zatı muhteremin üzerinde,

Adeta kefeni andıran, beyaz ve uzun bir elbise, onun üzerine

Uygun bir yelek giyilmiş, başında özenle işlenmiş bir takke bulunuyordu.

Oldukça beyaz olan yüz siması

Ve yanaklarında beliren tebessüm, kuşatıcı oluyordu.
Canlılığı nişanesi olan sevinç, kendini hiç gizlemiyor, aşikar olarak gösteriyordu.

Güzele güzellik katan

Ve bir bütünü tamamlayan, ağarmış seyrek sakalı vardı.
Bu durum hayat ve memat denkliğinde bizleri tefekküre zorluyordu.

Yaşadığı dünyada, mahşerin

Haşyetini taşıyan, yüz hatları mevcuttu.
Allah’ın bir lütuf olarak verdiği tebessüm cimrilik yapmıyordu.

Dalga, dalga her tarafa yayılıyor

Ve mecliste bulunanları rahatlatıyordu.
Sohbet vurguların bizleri adeta, yaşanılan mekândan çıkartıyordu.

Ukbanın

Derinliğine doğru

Sakince ve suhuletle yol aldırıyordu.
Peygambere tabi olmayı en büyük fazilet olarak görüyordu.

Sahip olunan değeri,

Fevkalade bularak bizlere

Bu mirası tanıtıyordu. Peygamber efendimizi o kadar çok özümsemiş ki!

Sanki o anı,

Onunla birlikte yaşayarak

Terennüm ediyordu ve bizleri hissiyatın zirvesine çıkartıyordu.

Allah’ın

Cennetine girmek

Asla bir gaye değil, diyordu!

Cemalini

Görmenin asıl olduğunu

Açık seçik bir kıvamda vurguluyordu.

Hak rızasının önemini,

İnsana hizmetin maksadını izah ediyordu.
Piri fani ölçeğine fevkalade uygun bir hali bulunuyordu.

Bedeninde

Fazla kiloları barındırmıyordu.
Sohbet ederken devamlı ağzı kuruyordu.

Gözlerinden

Biraz rahatsızlığı vardı.
Gözlük takıyordu, şeker hastalığını bir lütuf sayıyordu.

Derdi kim verdi ki,

Kime şikâyet edelim diyordu.
Güzel ve kıraatine uygun okunan Kur’an ayetlerini dinleyince,

Çok etkileniyordu. Ve gözlerinden yaş hilkatince öyle boşalıyordu.

Bu mübarek insan,

Hemen okunan ayetlerin bitiminde!
Ayetin nüzul sebebini ve anlamını açıklıyordu bizlere.

Ve böylece

Dinleyenleri aydınlatıyordu.
Var mı bana sorusu bulunan diyerek, misafirlere söz hakkı tanıyordu.

İnsanın kafasına takılan,

Müphem bir şey kalmasın diyordu.
Şayet kalırsa, kuşku, zan ve ön yargı mantığa galebe çalar buyuruyordu.

İşte böyle bir

Allah’ın kuluyla, tanışmam,
Benim için en büyük bahtiyarlık olmuştu, etkisi almış ve kuşatmıştı.

Zatını görmeden dahi,

Sinemdeki daralmalara kapı aralamıştı.
Züht ve takva konusunda, ihsan hususunda duyarlı olan bu insan!

Ve insanlar tarafından

Teveccüh gösterilen bir can olarak diğerlerinden
Ne farklılık vardı ki, bu insanda, beni bu kadar etkiledi, diye kendime soruyordum.

O insanı görmeden,

Mezarlığı en mahrem haliyle yaşadım bir an.
Çeşitli meyvelerin, bulunduğu bahçe dünyanın idi ve bir başka güzellikti.

Ama ben burada

Bilmediğim cenneti anmıştım.
Peygamber ve onun sevgili Rabbine yakın olmam.
Rehber olan Kuran’ı ve inmesine vesile olan insanları, sürurla anmıştım.

Huzur ve emin olmanın,

Sevincini bizzat yaşadım ve gördüm.
Yaşadığım güzelliklerde bunlar gizlidir, işte hikmetleri de budur.

Haktan geldik

Ve yine ona döneceğiz diyerek buharlaşmayan,
Amellerimizin kurtuluş reçetemiz olacağını idrak ederek, infak yapmalıyız.

Dünya ve nimetlerinin

Kimin olduğunu bilerek, tekebbürden uzak durmalıyız.
Kur’an ve inmesine vesile olan peygamberini, nefsimizden ziyade sevmeliyiz.

Onun ümmeti için

Bıraktıklarını vuslat pusulası olarak görmeliyiz.
Tüm bunlara rağmen Allah ve resulüne yabancı kalıyor isek.

Nefsimizin

hazin ve trajikomik durumunun,
Kimseyi de şefaatçi yapmayacağını mutlaka bilmeliyiz.

Bu satırları

"Nakşeden izler" adlı kitap çalışmamın

1979 yıllarında ki bizzat yaşadıklarımdandır.

Cenabı Hak şefaatine nail eylesin İnşaallah diyor ve selam eğliyorum.

Mustafa CİLASUN

Henüz ilkokul üçüncü sınıfta okuyordum.

Çok kalabalık bir sınıf mevcudumuz vardı o yıllarda.

Aysel isminde ve hayli zayıf olan sarışın bir öğretmenimiz vardı.

Fevkalade asabi ve toleransı pek olmayan, çok kızan ve hatta vurandı.

Ne vakit eviyle alakalı bir niyet aklına gelse…

Hemen ben, yanına çağırarak, dileğini söyle ve tembihlerdi.

Evleri çok uzaklarda olması nedeniyle koşarak gidip gelmek zorundaydım.

Çanım çıkardı ve soluk soluğa kan ter içinde sınıfa çok takatsiz düşerdim.

Bazen öyle oludu ki iki, üç kez tekrarını yapardım.

Haftanı beş gününün en az üçünde onun özel işleriyle uğraşırdım.

O kadar uzak mesafeden çiçekler okula getirtir ve daha sonra götürürdüm.

Sınıf arkadaşlarıma ve okul harici tanıdığım insanlara çokta mahcup olurdum.

Bu hazin durumu ne anneme ve ne de babama söylemezdim.

Kendi halimde ve çaresiz nefesimle sabreder ve hiç ses etmezdim.

Fakat çok isteksiz olduğum halde ve hatta nefrete dönüşse de nefeslenirdim.

Yine bir gün hastaydım hem başım ve hem de karnım ağrıyordu.

Okula zar zor gelmiştim. Zira o yıllarda doktora girmek meşakkatliydi.

Alel usul bir takım tavsiyelerle ve sancılar eşliğinde nefeslenmek zorundaydım.

Bizzat korkuyordum öğretmenden, yine çağıracak diye.

Nihayet korktuğum başıma gelmişti ve acele yanıma gel demişti.

Büyük bir gayretle yanına geldiğimde kulağıma eğildi ve anahtarı vermişti.

Kendi kendime kahretmiştim, okuldan ve dolayısıyla okumaktan çok ürkmüştüm.

Eşiyle anlaşmazlığı vardı ve bariz bir şekilde yansıtırdı.

Fakat öğrencilere hiç şefkat gösteremediğinden seveni pek olmazdı.

Her nasılsa benim canımı okumuştu ve şevkimi de sınırsız soldurmuştu.

En garibime giden de ayak tırnaklarını sandalyeye uzatarak kesmesiydi.

Ne vakit öğretmenler günü aklıma gelse, hüzün kuşatırdı.

Hadisenin bir istisna olması belki manidardı, fakat öğretmen olunca…

Öğrenciler içinde edep ve vicdan duyarlılığı dikkate alınmayınca nakşediyor…

Yıllar ne kadar göçüp gitse de, izleri ve silinmeyen enleri hafızada acıyla kalıyor…

Dikkat etmek, kalbi hissedişe yönelmek, sevgiyi esirgememek dileğiyle…

Mustafa CİLASUN

Okuduğu, yaşadığı, fark ettiği hakikatlerin belli bir düzeye eriştiğini düşünen dervişlerden biri yollara düşer. Yıllar önce ayrıldığı dostlarını, arkadaşlarını ve yeni simaları seyredecek, Hakkın değişik mahallerde zuhurundan ilhamlar alacak, yeni açılımlar elde edecektir.


Önce teyze mesabesinde görüp sevdiği, anne yarısı saydığı bir hanıma uğrar. Misafir kaldığı süreçte teyzenin hiç değişmediğini, yıllar öncesinin titizliğini koruduğunu görür. Titizlik ne kelime, hatta hamaratlık da ne? Takıntı derecesine gelmiş bir ev düzeni ve temizlik tutkusu!


Çekyat köşesine konan kırlentlerin gülleri yukarı gelmeli! Sofrada kaşık ve çatallar askeri nizamda durmalı! Misafir varken çocuklar çıt çıkarmamalı! Hatta mümkünse çocuklu misafir alınmamalı ki yastıklar devrilmesin, minderler zedelenmesin!.. Teyzenin halini seyreden derviş kendi kendine mırıldandı:


- Titizlik fitili ile kendi cehennemini ateşlemiş, bir güzel yanıyor! Azap çektiği belli ama sebebinden habersiz… Acı çekiyor ama putunu kırması da kolay değil..


Değerli bir büyüğünün sözlerini hatırladı: Herkesin kötü saydığı özelliklerimizi kabul etmek ve değiştirmek kolaydır. Ama asıl zor olan; iyi sandığımız, hatta bizi temayüz ettirdiğine, bize vasıf kattığına inandığımız özelliklerimizdir bizi Haktan perdeleyen !..


Bu sözleri düşünürken teyzesine döndü:


- Teyze seni yormuyor mu titizlik? Çocuklar, temizlik, misafirlik yormuyor mu? Hem bunca titizlik kötü değil mi?..


Asla, dedi teyze. Titizlik niçin kötü olsun? Hem Allah temizliği emrediyor. Rasulullah temiz olanları seviyor. Benim hiçbir aşırılığım yok, insanlar paspal ve pis!


İyi ama, bu titizlik seninle çocuklar ve misafirler arasına perde çekmiyor mu? Seni bazı kişilerden uzak tutmuyor mu? Onlar da Allah Kulu değil mi, diye sordu derviş. Teyze anlayacak gibi değildi:


- Bak evladım, temiz ve düzenli olmayandan hayır gelmez. Öyle misafir olmaz olsun!.. Çocuk da çocukluğunu bilecek!.. Şımarık şeyleri hiç çekemem!..


Derviş teyzesinden ayrılırken şunları yazdı güncesine: Temizlik ve titizliğin bir insanı cehenneme sokacağını söyleseler inanmazdım. Demek; iyi sandığımız şeyler perdemiz ve azabımız olabiliyormuş.


Bu derece titiz olmasa, azıcık esnese, çocukları daha çok sevecek, daha çok insanın gönlüne girecekti teyzem. Ama O, kendi dünyası ve kuralları ile yalnız yaşamayı seçmişti. Cehennem gibi bir yaşam olduğunu fark edemeden!


***

Bir başka dosta yol uğrattı. Geniş bir çevresi, hatırı sayılır çalışmaları, emekleri vardı. Tecrübeliydi. Büyüktü. Saygındı. Saygınlık bekliyordu. Beklediği şeyler olmadığında köpürüyor, bir şekilde ortamı geriyor, etrafına çekilmezlik çemberi örüyordu. Hep yanlış yoldaydı insanlar. Oysa O doğrusunu öneriyor ama en yakınları bile takmıyordu. Sabırla dinledikten sonra derviş söze girdi:


- Acaba hiçbir şey beklemeseniz insanlardan nasıl olur? Hatta saygı bile beklemeseniz! Nasılsa görmüş geçirmişsiniz. Bırakın anlamasınlar. Bırakın saymasınlar. Siz biliyorsunuz ya, yetmez mi?


Yetmez dedi O Büyük, Yetmez! Saygı olmadan Edep olmaz, edep olmadan da mesafe alınmaz.


Derviş: “ İyi ama bakın bu durum sizi üzüyor farkında mısınız?..”


Ben onlara üzülüyorum, hakikati görmüyorlar diye, dedi öteki.


Derviş biraz daha ileri giderek:


“ Onların hakikati görmemesi mi, yoksa beklediğiniz saygıyı göstermemeleri mi sizi üzüyor?.. Bunu iyice düşündünüz mü?..”


Ummadığı bir şey oldu. Epeydir görüştüğü o dost volkan gibi patladı:


- Ukalalık istemez!... Sen giderken biz geliyorduk. Senin yaşın kadar benim rahle-i tedrisim var, anlıyor musun?..


Derviş usulca müsaade istedi… Bu dostunu da ilim ve emek kılıfı geçirilmiş Beklenti Cehennemi yakıyordu. Yanmasın isterdi ama O bunda ısrarlı ise ne yapabilirdi ki?..


Son olarak bir gençle çay içimi oturacaktı. Delikanlının sorunları vardı. Gençler nasihati ve tecrübeyi pek takmaz ama anlaşılmak da isterlerdi. Genç, hayal ve ideallerden bir dünya kurmuştu kendine.

Öylesine uçuk, öylesine gerçek dışı idi ki hayalleri; günün birinde yıkılacak, yıkıldığında da acı çekecekti. Onu da sabırla dinledi derviş. Her derdine hak verdi. Kendisine sıra gelince cümleleri özenle seçerek söze girdi:


- Gençsin, idealistsin, haklısın ama Allah Sisteminde uçuk hayallere ve ideallere yer yok. Sistem işliyor. Sistemin kurallarına uyar ve mekanizmayı kavrarsan acı çekmez, hedeflerine de bir bir varırsın Allah’ın izni ile…


Daha sözünü bitirmemişti ki genç patladı:


- Bana o kavramlarla ve öyle yazıp konuşanların ağzı ile anlatma! Sevmiyorum!.. Sistemmiş, mekanizma imiş, sünnetullahmış açmaz beni!..


Kişiyi bırak, sana açtığı yola ve ilme, manaya bak dedi ise de dinletemedi. Bu genç de özden çok kişilere, kavramlara takmış, kavram ve kişilerden bir cehennem tutuşturmuştu. Derviş usulünce vedalaşıp oradan da ayrıldı.


Tekkesine döndüğünde olanları mürşidine anlattı derviş:


- Efendim, alemi bir dolaşayım dedim. İnsanlar kendilerine cehennem kurmuşlar. Ateşten çıkmaları an meselesi. Ufak bazı noktaları bir görseler dünyada cennet yaşayacaklar. Ama hiçbirine gösteremedim. Onları ateşten çıkaramadım efendim. Bitkinim ve çok üzgünüm.


Mürşidi uzun uzun baktı gözlerine. Büyükler kısa ve öz konuşurdu. Öyle yaptı:


- Demek bizim küçük derviş HİDAYET DAĞITMAYA soyundu öyle mi?.. Hidayeti kim verir derviş?..


- Allah efendim, sadece Allah!..


- Öyleyse?...


- Anlıyorum Efendim bağışlayın!..


- Seni Allah bağışlasın. Haydi geç hücrene de iyi bir tövbe et, sonra gel bugünkü Kur’an dersini ver!..


Derviş hücresine geçti. Gusül abdesti aldı, seccadesine oturdu ve tövbe etti Rabbine. Gözlerinden iki damla yaş süzülürken şöyle niyaz ediyordu:


- Nar da senin Nur da!.. Cennetin kadar Cehennemin de güzel… Bağışla beni sistemine kafa tuttum! Sadece dostlarım yanmasın, kurtuluversinler istemiştim. Hidayet sendendir. Nara seçtiklerin de, Nura seçtiklerin de güzel… Ben kimim ki?... N’olur bağışla!


Hizmet için gayret gösteren her nfese teşekkürler ediyorum...


Mustafa CİLASUN